Vrijheid van handelen, een zegen of een last?

Vrijheid roept in eerste instantie bij de meeste mensen positieve associaties op. Toch kan vrijheid ook een donkere kant in zich herbergen. Als je altijd en overal zelf het leven vorm mag geven zonder af te stemmen op anderen, zou dit dan ook kunnen leiden tot angst? Ik denk van wel. Er ontbreekt dan mogelijk een verbindend kader met je omgeving, gezamenlijke grond onder de voeten.

Verantwoordelijkheid accepteren
Door o.a. de keuzes die we wel of niet maken, wat we doen of niet doen, de dingen die ons wel of niet lukken en de diepte die we durven te geven aan onze relaties, bepalen we wie we zijn. Dit klinkt als een grote vrijheid. Jezelf de vraag durven stellen of je tevreden bent over hoe je jezelf laat zien en jouw antwoord daarop, vergt best wat durf en kracht. Met het accepteren van jouw antwoord neem je verantwoordelijkheid.

“Het gaat er niet om dat de persoon vrijblijvend om het even wie of wat kan worden, zijn opdracht is gestalte te geven aan wie hij is. Vrijheid bestaat in het aangaan van deze opgave.” (Wollants 2006: 222)

Authentiek durven leven gééft die vrijheid: je o.a. durven losmaken van het algemene gedachtegoed, van wat ‘men’ vindt.

Patronen die niet langer zinnig zijn
Patronen in je gedrag kunnen ervoor zorgen dat je vrijheid van handelen verloren is gegaan. Zolang je gelooft dat je grootste problemen worden veroorzaakt door iets of iemand buiten jezelf ( het gevoel dat dingen je altijd overkomen ), komt er geen verandering tot stand. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat patronen ervoor kunnen zorgen dat ‘’ je jezelf wat buiten beeld parkeert.’’

Dit wat weg houden en uitgummen van jezelf, jouw levenslust en kracht, kan tot angst of fysieke klachten leiden. Energie die je onvoldoende de ruimte geeft om ook naar buiten gericht te zijn, slaat dan als het ware terug naar binnen. Als een strandbal die je onder water houdt. Dat nodigt niet uit tot beweging en vrijheid, eerder tot verdorring zou ik zeggen.

Verschillen kunnen waarderen
Vrijheid houdt ook het besef in, dat je geen slaaf bent van de wensen en verwachtingen van anderen. Vrijheid betekent je vrij durven en kunnen bewegen binnen jouw leefwereld, afgestemd op je eigen behoeftes en dit kunnen uiten naar de ander. Dat klinkt eenvoudig maar is het natuurlijk niet altijd. Want hoe doe je dat, telkens de plek innemen die past bij de omstandigheden en tegelijk openstaan voor het effect van jouw gedrag op anderen en hun reactie daarop? Het is soms ook best een beetje eng, om ‘’kleur te bekennen’’ en dus meer zichtbaar te zijn. Soepel mee kunnen bewegen op een steeds veranderende omgeving zonder te verstarren uit angst voor….? Ja, voor wat eigenlijk?

Echtheid
Trouw zijn aan je eigen gevoel, behoeftes, waarden en normen maar daarnaast steeds het respect opbrengen voor de verschillen met anderen. Ik geloof dat hoe échter je durft te zijn in deze wisselwerking hoe behaaglijker, meer ontspannen en tevreden je kunt zijn. Binnen die context is vrijheid absoluut een zegen vind ik. En mensen, blijf ondertussen toch ook asjeblieft lachen om je eigen neuroses!

“Soms vertangen mijn handen niet. Soms durf ik mij eventjes aan tederheid toe te vertrouwen. En meer en meer wordt de zweep van het volmaaktheidsideaal vervangen door de ondeugende humor van een kloteneuroot die er van zichzelf mag wezen.” (De Roeck 1975: 27)

Share: Linkedin

Leave a Comment: